Muhasebe, bir işletmenin mali nitelikteki işlemlerini belgeye dayalı olarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve yorumlayan bir bilgi sistemidir. Bu sistemin çerçevesi 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) ile çizilmiştir (26.12.1992 tarih ve 21447 Mükerrer sayılı Resmî Gazete). Tebliğ, uygulamaya yön veren 12 temel kavramı sıralar: Sosyal Sorumluluk, Kişilik, İşletmenin Sürekliliği, Dönemsellik, Parayla Ölçülme, Maliyet Esası, Tarafsızlık ve Belgelendirme, Tutarlılık, Tam Açıklama, İhtiyatlılık, Önemlilik ve Özün Önceliği.
Muhasebenin çıkış noktası temel muhasebe (bilanço) eşitliğidir: işletmenin varlıkları, bu varlıkların sağlandığı kaynaklara eşittir. Yani Varlıklar = Yabancı Kaynaklar + Öz Kaynaklar (Aktif = Pasif). Bilanço, belirli bir tarih itibarıyla varlıkları ve kaynakları gösteren durum tablosudur. Gelir tablosu ise dönem faaliyet sonucunu ortaya koyar; gelirler giderlerden fazla ise dönem net kârı, az ise dönem net zararı oluşur (Dönem Net Kârı/Zararı = Gelirler - Giderler). MSUGT'ye göre temel mali tablolar bilanço ve gelir tablosudur; satışların maliyeti, fon akım, nakit akım, kâr dağıtım ve öz kaynaklar değişim tabloları ek mali tablolar sayılır.
Kayıtlar hesaplar aracılığıyla tutulur. Bir hesabın sol tarafına borç, sağ tarafına alacak denir. Çift taraflı (muzaaf) kayıt yönteminde her işlem en az iki hesabı etkiler ve her kayıtta borç tutarı ile alacak tutarı birbirine eşittir. Hesapların işleyişi türlerine göre değişir:
Muhasebe süreci; belgelerin yevmiye defterine kaydı, oradan büyük deftere (defterikebir) aktarımı ve mizanların düzenlenmesiyle işler; dönem sonunda envanter ve kapanış işlemleriyle mali tablolar hazırlanır. Vergi Usul Kanunu'na göre bilanço esasında tutulması zorunlu defterler yevmiye defteri, defterikebir ve envanter defteridir (m.182). İşlemler defterlere en geç on gün (muhasebe fişine dayananlarda kırk beş gün) içinde kaydedilir (m.219). Defter ve belgeler VUK'a göre 5 yıl (m.253), Türk Ticaret Kanunu'na göre ise 10 yıl (TTK m.82) saklanır.
1. 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne (MSUGT) göre muhasebenin temel kavramları kaç tanedir?
MSUGT'de muhasebenin temel kavramları; Sosyal Sorumluluk, Kişilik, Süreklilik, Dönemsellik, Parayla Ölçülme, Maliyet Esası, Tarafsızlık ve Belgelendirme, Tutarlılık, Tam Açıklama, İhtiyatlılık, Önemlilik ve Özün Önceliği olmak üzere 12 kavram olarak sayılmıştır. (1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT), Muhasebenin Temel Kavramları bölümü)
2. Aşağıdakilerden hangisi 1 Sıra No.lu MSUGT'de sayılan muhasebenin temel kavramlarından biri değildir?
MSUGT'de sayılan 12 temel kavram arasında Sosyal Sorumluluk, Kişilik, Süreklilik, Dönemsellik, Parayla Ölçülme, Maliyet Esası, Tarafsızlık ve Belgelendirme, Tutarlılık, Tam Açıklama, İhtiyatlılık, Önemlilik ve Özün Önceliği yer alır; 'Verimlilik' bu listede bulunmaz. (1 Sıra No.lu MSUGT, Muhasebenin Temel Kavramları bölümü)
3. Temel muhasebe (bilanço) eşitliğine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Temel muhasebe eşitliğine göre işletmenin varlıkları toplamı, yabancı kaynaklar ile öz kaynakların toplamına eşittir; yani Aktif = Pasif'tir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Temel Mali Tablolara İlişkin İlkeler (Bilanço ilkeleri))
4. Bir işletmenin faaliyetlerine, aksine bir karar ve zorunluluk olmadıkça süresiz olarak devam edeceği varsayımı hangi temel muhasebe kavramıyla ifade edilir?
İşletmenin sürekliliği kavramı, işletmenin faaliyetlerini süresiz olarak sürdüreceği varsayımına dayanır ve MSUGT'de yer alan temel kavramlardan biridir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Muhasebenin Temel Kavramları bölümü)
5. İşletmenin faaliyet sonuçlarının belirli dönemler itibarıyla saptanmasını ve her dönemin bağımsız olarak değerlendirilmesini öngören kavram hangisidir?
Dönemsellik kavramı, işletmenin sınırsız kabul edilen ömrünün belirli dönemlere bölünmesini ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasını ifade eder. (1 Sıra No.lu MSUGT, Muhasebenin Temel Kavramları bölümü)
6. Bir işletme, hukuki şekli farklı olsa bile bir işlemin ekonomik özüne göre muhasebeleştirilmesi gerektiğine karar veriyorsa hangi temel kavramı uygulamaktadır?
Özün önceliği kavramı, işlemlerin muhasebeleştirilmesinde ve mali tablolara yansıtılmasında biçimden çok özün, yani ekonomik gerçekliğin esas alınmasını ifade eder. (1 Sıra No.lu MSUGT, Muhasebenin Temel Kavramları bölümü)
7. Muhasebe kayıtlarının, gerçek durumu yansıtan yeterli sayı ve nitelikte belgeye dayandırılması gerektiğini ifade eden temel kavram hangisidir?
Tarafsızlık ve belgelendirme kavramı, muhasebe kayıtlarının tarafsız olması ve doğrulanabilir, yeterli sayı ve nitelikte belgeye dayandırılması gerektiğini ifade eder. (1 Sıra No.lu MSUGT, Muhasebenin Temel Kavramları bölümü)
8. Tekdüzen Hesap Planı kaç hesap sınıfından oluşur?
Tekdüzen Hesap Çerçevesi, hesapları 1'den 9'a kadar numaralandırılmış 9 hesap sınıfı altında toplar. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve İşleyişi)
9. Tekdüzen Hesap Çerçevesinde '1' numaralı hesap sınıfı hangi varlık grubunu ifade eder?
Tekdüzen Hesap Çerçevesinde 1 numaralı sınıf Dönen Varlıklar'ı, 2 numaralı sınıf ise Duran Varlıklar'ı ifade eder. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi)
10. Kasa, Banka, Alıcılar ve Stoklar hesapları Tekdüzen Hesap Planında hangi hesap sınıfı içinde yer alır?
Kasa, Banka, Alıcılar ve Stoklar hesapları, işletmenin kısa sürede paraya çevrilebilecek varlıklarını gösteren Dönen Varlıklar (1 numaralı) hesap sınıfında yer alır. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi)
11. Muhasebede bir hesabın sol tarafına ne ad verilir?
Muhasebe uygulamasında hesapların sol tarafı borç, sağ tarafı ise alacak tarafı olarak adlandırılır. (1 Sıra No.lu MSUGT, Hesapların İşleyiş Kuralları)
12. Aktif (varlık) hesaplar hangi tarafta açılır ve bu hesaplardaki artışlar hangi tarafa kaydedilir?
Varlık hesapları borç tarafından açılır; bu hesaplardaki artışlar borç, azalışlar ise alacak tarafına kaydedilir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Hesapların İşleyiş Kuralları)
13. İşletme banka hesabından nakit çektiğinde (bankadaki mevduatı azaldığında), Banka hesabına yapılacak kayıt hangi tarafa yazılır?
Banka bir varlık (aktif) hesabı olduğundan azalışlar alacak tarafına kaydedilir; nakit çekimi bankadaki varlığı azalttığı için Banka hesabı alacaklandırılır. (1 Sıra No.lu MSUGT, Hesapların İşleyiş Kuralları)
14. Veresiye mal sattığı bir müşterisinden alacağını nakit olarak tahsil eden bir işletmenin yapacağı kayıtta hesaplar nasıl çalışır?
Tahsilatla Kasa (varlık) arttığından borçlanır; Alıcılar hesabındaki alacak tutarı azaldığından bu hesap alacaklanır. (1 Sıra No.lu MSUGT, Hesapların İşleyiş Kuralları)
15. Çift taraflı (muzaaf) kayıt yöntemine göre bir muhasebe kaydında aşağıdakilerden hangisi mutlaka sağlanmalıdır?
Çift taraflı kayıt yönteminde her işlem en az iki hesabı etkiler ve bir kayıtta borç tarafına yazılan tutar ile alacak tarafına yazılan tutar birbirine eşit olmak zorundadır. (Genel muhasebe / çift taraflı kayıt yöntemi (1 Sıra No.lu MSUGT hesap işleyiş esasları))
16. Pasif (kaynak) hesaplar hangi tarafta açılır?
Pasif hesaplar (yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar) alacak tarafından açılır; bu hesaplarda artışlar alacak, azalışlar ise borç tarafına kaydedilir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Hesapların İşleyiş Kuralları)
17. Vergi Usul Kanunu'na göre bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin tutmak zorunda olduğu defterler aşağıdakilerden hangisidir?
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 182. maddesine göre bilanço esasına göre defter tutanlar; yevmiye defteri, defterikebir ve envanter defteri tutmak zorundadır. (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 182)
18. Vergi Usul Kanunu'na göre, muhasebe fişi kullanılmayan durumlarda muameleler defterlere işlem tarihinden itibaren en geç kaç gün içinde kaydedilmelidir?
VUK'un 219. maddesine göre muameleler defterlere işlem tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde kaydedilir. (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 219 (Kayıt zamanı))
19. Kayıtlarını sürekli olarak muhasebe fişlerine dayanarak yürüten mükellefler için Vergi Usul Kanunu'nda öngörülen kayıt süresi kaç gündür?
VUK'un 219. maddesine göre kayıtlarını sürekli olarak muhasebe fişlerine dayanarak yürütenlerde kayıt süresi 45 gündür. (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 219 (Kayıt zamanı))
20. Vergi Usul Kanunu'na göre defter ve belgeler, ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak kaç yıl süreyle saklanmak zorundadır?
VUK'un 253. maddesine göre defter ve belgeler, ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak 5 yıl süreyle muhafaza edilmelidir. (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 253 (Defter ve belgelerin muhafazası))
21. Türk Ticaret Kanunu'na göre tacirlerin ticari defterlerini ve saklanması zorunlu belgelerini saklama süresi kaç yıldır?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesine göre tacir, ticari defterlerini ve saklanması zorunlu belgelerini 10 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, Madde 82)
22. 1 Sıra No.lu MSUGT'ye göre aşağıdakilerden hangisi ek mali tablo değil, temel mali tablo olarak kabul edilir?
MSUGT'ye göre temel mali tablolar bilanço ve gelir tablosudur; satışların maliyeti, nakit akım, fon akım ve kâr dağıtım tabloları ise ek mali tablo olarak kabul edilir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Mali Tabloların Düzenlenmesi ve Sunulması)
23. 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre temel muhasebe (bilanço) eşitliği aşağıdakilerden hangisidir?
Temel muhasebe eşitliğine göre işletmenin varlıkları toplamı, yabancı kaynaklar ile öz kaynakların toplamına eşittir (Aktif = Pasif). (1 Sıra No.lu MSUGT, Temel Mali Tablolara İlişkin İlkeler (Bilanço İlkeleri))
24. Bilançoda aktif (varlıklar) toplamı ile pasif (kaynaklar) toplamı arasındaki ilişki için hangisi doğrudur?
Bilançonun temel özelliği, aktif ve pasif toplamlarının her zaman birbirine eşit olmasıdır; bu nedenle bilanço 'denge tablosu' olarak da anılır. (1 Sıra No.lu MSUGT, Bilanço İlkeleri)
25. Bilanço, bir işletme hakkında hangi bilgiyi verir?
Bilanço, işletmenin belirli bir tarihteki varlıkları ile bu varlıkların yabancı kaynak ve öz kaynaklardan sağlandığını gösteren bir durum (an) tablosudur. (1 Sıra No.lu MSUGT, Bilanço İlkeleri)
26. Bir işletmenin toplam varlıkları 500.000 TL, yabancı kaynakları 150.000 TL'dir. Temel muhasebe eşitliğine göre bu işletmenin öz kaynakları kaç TL'dir?
Varlıklar = Yabancı Kaynaklar + Öz Kaynaklar eşitliğinden Öz Kaynaklar = 500.000 - 150.000 = 350.000 TL bulunur. (1 Sıra No.lu MSUGT, Temel Mali Tablolara İlişkin İlkeler (Bilanço İlkeleri))
27. Temel muhasebe eşitliğinden hareketle işletmenin öz kaynak tutarı nasıl hesaplanır?
Aktif = Pasif eşitliğinden Öz Kaynaklar = Varlıklar - Yabancı Kaynaklar şeklinde ifade edilir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Temel Mali Tablolara İlişkin İlkeler (Bilanço İlkeleri))
28. Bir işletme, peşin ödeyerek 20.000 TL tutarında demirbaş satın almıştır. Bu işlem temel muhasebe eşitliğini nasıl etkiler?
Kasadan ödeme yapılıp demirbaş alınması, aktif içinde bir varlıktan diğerine geçiştir; toplam varlık tutarı ve dolayısıyla bilanço eşitliği değişmez. (Çift taraflı kayıt yöntemi ilkesi (1 Sıra No.lu MSUGT hesap işleyiş esasları))
29. Bir işletme, banka kredisi kullanarak 100.000 TL tutarında taşıt satın almıştır. Bu işlemin temel muhasebe eşitliğine etkisi nedir?
Kredi ile taşıt alımı hem aktifte (taşıt) hem pasifte (banka kredisi/yabancı kaynak) eşit tutarda artışa yol açar; bu nedenle Aktif = Pasif eşitliği bozulmaz. (Çift taraflı kayıt yöntemi ve temel muhasebe eşitliği (1 Sıra No.lu MSUGT))
30. 1 Sıra No.lu MSUGT'de yer alan Tekdüzen Hesap Çerçevesi'ne göre hesaplar kaç ana sınıfa ayrılmıştır?
Tekdüzen Hesap Çerçevesi, hesapları 1'den 9'a kadar toplam 9 ana hesap sınıfı altında toplar. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve İşleyişi)
31. Tekdüzen Hesap Planında '1' rakamı ile başlayan hesap sınıfı hangi grubu ifade eder?
Tekdüzen Hesap Çerçevesinde 1 numaralı sınıf Dönen Varlıklar, 2 numaralı sınıf ise Duran Varlıklar grubunu ifade eder. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi)
32. 1 Sıra No.lu MSUGT'ye göre aşağıdakilerden hangisi 'temel mali tablo' olarak kabul edilir?
MSUGT'ye göre temel mali tablolar bilanço ve gelir tablosudur; diğerleri ek mali tablo olarak kabul edilir. (1 Sıra No.lu MSUGT, Mali Tabloların Düzenlenmesi ve Sunulması)
33. Bir işletme, müşterisinden olan alacağını tahsil ederek banka hesabına yatırmıştır. Bu işlem temel muhasebe eşitliğini nasıl etkiler?
Alacağın tahsil edilip bankaya yatırılması, aktif içinde bir varlıktan (alacaklar) diğerine (banka) geçiştir; toplam aktif tutarı değişmediği için bilanço eşitliği korunur. (Temel muhasebe eşitliği ilkesi (1 Sıra No.lu MSUGT))
34. Tekdüzen Hesap Planında '2' rakamı ile başlayan hesap sınıfı hangi grubu kapsar?
Tekdüzen Hesap Çerçevesinde 2 numaralı hesap sınıfı Duran Varlıklar grubunu ifade eder. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi)
35. Aşağıdaki hesaplardan hangisi bir duran varlık hesabı değildir?
Kasa bir dönen varlık hesabıdır; Binalar, Taşıtlar ve Demirbaşlar ise Maddi Duran Varlıklar grubunda yer alır. (1 Sıra No.lu MSUGT, Tekdüzen Hesap Çerçevesi)