📈 İktisada Giriş

1. İktisadın incelediği temel problem aşağıdakilerden hangisidir?

1. Kaynakların kıt, isteklerin sınırsız olması nedeniyle tercih yapma zorunluluğu
2. Üretimin nasıl finanse edileceği
3. Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
4. Paranın basılma miktarının belirlenmesi

Kaynakların kıt, insan isteklerinin ise sınırsız olması nedeniyle tercih yapma zorunluluğu iktisadın temel problemidir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

2. Fırsat maliyeti kavramı neyi ifade eder?

1. Bir tercih yapıldığında vazgeçilen alternatifler arasından en değerli olanın değerini
2. Bir malın toplam üretim maliyetini
3. Piyasada oluşan denge fiyatını
4. Devletin topladığı toplam vergi miktarını

Fırsat maliyeti, bir seçim yapıldığında vazgeçilen alternatifler arasından en iyi olanının değeridir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

3. Aşağıdakilerden hangisi dört temel üretim faktöründen biri değildir?

1. Emek
2. Sermaye
3. Girişimci (müteşebbis)
4. Reklam

Üretim faktörleri emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciden oluşur; reklam bir üretim faktörü değildir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim Faktörleri bölümü)

4. Kıtlık kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1. Kaynakların sınırlı, isteklerin sınırsız olması nedeniyle her ekonomide tercih yapmayı zorunlu kılar
2. Sadece azgelişmiş ülkelerde geçerli bir kavramdır
3. Yalnızca doğal kaynaklar için söz konusudur
4. Ekonomik büyüme ile birlikte tamamen ortadan kalkar

Kıtlık, gelişmişlik düzeyinden bağımsız olarak kaynakların sınırlı, isteklerin ise sınırsız olması durumudur ve tercih yapmayı zorunlu kılar. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü)

5. Bir üniversite öğrencisi bir akşamını ya ders çalışarak ya da part-time bir işte çalışarak değerlendirebilmektedir. Öğrenci ders çalışmayı seçtiğinde katlandığı fırsat maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

1. Çalışsaydı elde edeceği ücret
2. Ders kitabının satın alma fiyatı
3. Üniversitenin yıllık harcı
4. Ders çalışılan sürenin elektrik gideri

Fırsat maliyeti vazgeçilen en iyi alternatifin değeridir; bu durumda vazgeçilen alternatif part-time işte çalışarak kazanılacak ücrettir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

6. Pozitif iktisat ile normatif iktisat arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

1. Pozitif iktisat mevcut durumu betimler, normatif iktisat ne olması gerektiğini değerlendirir
2. Pozitif iktisat sadece makroekonomiyi, normatif iktisat sadece mikroekonomiyi kapsar
3. Pozitif iktisat matematiksel modeller kullanmaz
4. Normatif iktisat yalnızca uluslararası ticarette kullanılır

Pozitif iktisat olgusal durumu nesnel biçimde açıklarken, normatif iktisat değer yargılarına dayanarak nasıl olması gerektiğini ele alır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

7. Üretim imkanları eğrisi üzerinde bulunan bir ekonomide, bir maldan daha fazla üretebilmek için diğer maldan üretimin azaltılması gerekmesi durumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle doğrudan açıklanır?

1. Fırsat maliyeti
2. Talep esnekliği
3. Parasal genişleme
4. Marjinal fayda artışı

Kıt kaynaklarla iki mal arasında üretim yapılırken bir maldan daha fazla üretmek diğer maldan vazgeçmeyi gerektirir; bu durum fırsat maliyeti kavramıyla açıklanır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar/Üretim İmkanları Eğrisi bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

8. Talep kanununa göre, diğer koşullar sabitken bir malın fiyatı yükseldiğinde talep edilen miktar nasıl değişir?

1. Azalır
2. Artar
3. Değişmez
4. Önce artar sonra azalır

Talep kanunu, fiyat ile talep edilen miktar arasında ters yönlü bir ilişki bulunduğunu ifade eder. (Mankiw, Ekonominin İlkeleri, Talep Kanunu; AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı)

9. Arz kanununa göre fiyat ile arz edilen miktar arasındaki ilişki nasıldır?

1. Doğru (pozitif) yönlü
2. Ters (negatif) yönlü
3. İlişkisiz
4. Sadece kısa dönemde geçerli ters yönlü

Arz kanunu, diğer koşullar sabitken fiyat arttıkça arz edilen miktarın da arttığını belirtir. (Mankiw, Ekonominin İlkeleri, Arz Kanunu; AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı)

10. Piyasa dengesi hangi durumda oluşur?

1. Talep edilen miktar arz edilen miktara eşit olduğunda
2. Talep arzdan büyük olduğunda
3. Arz talepten büyük olduğunda
4. Fiyat sıfır olduğunda

Piyasa dengesi, talep edilen miktarın arz edilen miktara eşitlendiği fiyat ve miktar düzeyinde gerçekleşir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Piyasa Dengesi bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

11. Talebin fiyat esnekliği (Ed) aşağıdaki formüllerden hangisiyle hesaplanır?

1. Talep edilen miktardaki yüzde değişmenin fiyattaki yüzde değişmeye oranı
2. Fiyattaki yüzde değişmenin talep edilen miktardaki yüzde değişmeye oranı
3. Arz edilen miktarın talep edilen miktara oranı
4. Toplam hasılanın fiyata bölünmesi

Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktardaki yüzde değişmenin fiyattaki yüzde değişmeye bölünmesiyle hesaplanır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Esneklik bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

12. Talebin fiyat esnekliğinin mutlak değeri 1'e eşit olduğunda talep nasıl adlandırılır?

1. Birim esnek
2. Esnek
3. Esnek olmayan (katı)
4. Sonsuz esnek

|Ed|=1 olduğunda talep birim esnektir; |Ed|>1 esnek, |Ed|<1 ise esnek olmayan (katı) talep olarak adlandırılır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Esneklik bölümü)

13. Tam rekabet piyasasının temel özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

1. Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunması ve ürünün homojen olması
2. Piyasada tek bir satıcının bulunması
3. Firmaların fiyat belirleyici konumda olması
4. Piyasaya giriş ve çıkışın engellenmiş olması

Tam rekabet piyasasında çok sayıda alıcı-satıcı, homojen ürün, serbest giriş-çıkış ve tam bilgi koşulları geçerlidir; firmalar fiyat kabullenicidir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Tam Rekabet Piyasası bölümü)

14. Yakın ikamesi bulunmayan bir malın piyasada tek bir satıcı tarafından sunulması ve bu satıcının fiyatı belirleyebilmesi aşağıdaki piyasa yapılarından hangisini tanımlar?

1. Monopol (tekel)
2. Tam rekabet
3. Monopolcü rekabet
4. Oligopol

Monopol piyasasında yakın ikamesi olmayan bir malın tek satıcısı bulunur ve giriş engelleri nedeniyle firma fiyat belirleyici (price maker) konumdadır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Monopol bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

15. Azalan marjinal fayda kanununa (Gossen'in birinci kanunu) göre, bir maldan tüketmeye devam edildikçe elde edilen ek (marjinal) fayda nasıl değişir?

1. Giderek azalır
2. Sabit kalır
3. Giderek artar
4. Önce azalır sonra sabitlenir

Azalan marjinal fayda kanunu, bir maldan tüketilen miktar arttıkça son birimden elde edilen marjinal faydanın giderek azaldığını ifade eder. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Tüketici Dengesi/Fayda bölümü; Gossen'in 1. Kanunu)

16. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) kavramı neyi ifade eder?

1. Belirli bir dönemde bir ülke sınırları içinde üretilen nihai mal ve hizmetlerin piyasa değerinin toplamını
2. Bir ülkedeki toplam banka mevduatlarının tutarını
3. Devletin yıllık vergi gelirlerinin toplamını
4. Bir ülkenin dış borç stokunu

GSYİH, belirli bir dönemde ülke sınırları içinde üretilen nihai mal ve hizmetlerin parasal (piyasa) değerinin toplamıdır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Makroekonomik Göstergeler bölümü; TÜİK Ulusal Hesaplar tanımı)

17. Bir ekonomide belirli bir yılda hanehalkı tüketim harcamaları 500 milyar TL, özel yatırım harcamaları 200 milyar TL, kamu harcamaları 150 milyar TL, ihracat 80 milyar TL ve ithalat 30 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Harcamalar yöntemiyle hesaplanan GSYİH kaç milyar TL'dir?

1. 900
2. 960
3. 850
4. 750

GSYİH = C + I + G + (X − M) formülüne göre 500 + 200 + 150 + (80 − 30) = 900 milyar TL bulunur. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Milli Gelirin Hesaplanması bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

18. Enflasyon kavramı en genel şekilde neyi ifade eder?

1. Fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve genel bir artış göstermesini
2. Fiyatlar genel düzeyinin sürekli düşmesini
3. Yalnızca gıda fiyatlarındaki artışı
4. Döviz kurundaki günlük dalgalanmaları

Enflasyon, fiyatlar genel düzeyindeki sürekli ve genel artıştır; Türkiye'de TÜFE ile ölçülür. (TÜİK TÜFE tanımı; AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Enflasyon bölümü)

19. İşsizlik oranı aşağıdaki formüllerden hangisiyle hesaplanır?

1. (İşsiz sayısı / İşgücü) × 100
2. (İstihdam edilenler / Toplam nüfus) × 100
3. (İşgücü / İşsiz sayısı) × 100
4. (İşsiz sayısı / Toplam nüfus) × 100

İşsizlik oranı, işsiz sayısının işgücüne (istihdam edilenler ile işsizlerin toplamı) bölünüp yüz ile çarpılmasıyla hesaplanır. (TÜİK İşgücü İstatistikleri tanımı; AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, İşsizlik bölümü)

20. Türkiye'de para politikasını yürüten ve temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

1. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
2. Hazine ve Maliye Bakanlığı
3. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
4. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)

TCMB, Türkiye'de para politikasını belirleyip uygulayan ve temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olan kurumdur. (1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu; AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Para ve Bankacılık bölümü)

21. Maliye politikası temel olarak hangi araçları kullanarak ekonomiyi yönlendirir?

1. Kamu harcamaları ve vergilendirme
2. Faiz oranları ve döviz kuru
3. Zorunlu karşılık oranları
4. Banknot arzı ve para basımı

Maliye politikası, devletin kamu harcamaları ve vergilendirme araçlarını kullanarak toplam talebi ve ekonomik faaliyeti etkilemesidir; faiz oranı ve zorunlu karşılık gibi araçlar para politikasına aittir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Maliye Politikası bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

22. Ekonomik durgunluk döneminde toplam talebi canlandırmak amacıyla kamu harcamalarının artırılması ve/veya vergilerin azaltılması, aşağıdaki politikalardan hangisine örnektir?

1. Genişletici (expansionary) maliye politikası
2. Daraltıcı (contractionary) maliye politikası
3. Sabit kur politikası
4. Sıkı para politikası

Durgunlukla mücadelede kamu harcamalarını artırmak veya vergileri azaltmak, toplam talebi canlandırmayı amaçlayan genişletici maliye politikasının araçlarıdır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Maliye Politikası bölümü; Mankiw, Ekonominin İlkeleri)

23. Üretim faktörleri iktisatta kaç temel grupta incelenir?

1. 3
2. 4
3. 5
4. 6

İktisatta üretim faktörleri emek, sermaye, doğal kaynaklar (toprak) ve girişimci (müteşebbis) olmak üzere dört temel grupta incelenir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim Faktörleri bölümü)

24. Emek üretim faktörünün karşılığında elde edilen gelire ne ad verilir?

1. Rant
2. Ücret
3. Faiz
4. Kâr

Emek faktörünün geliri ücrettir; doğal kaynakların geliri rant, sermayenin geliri faiz, girişimcinin geliri ise kârdır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim Faktörleri ve Faktör Gelirleri bölümü)

25. Girişimcinin (müteşebbisin) üretim sürecindeki temel iktisadi işlevi nedir?

1. Diğer üretim faktörlerini bir araya getirip risk üstlenerek üretimi organize etmek
2. Yalnızca emek arzında bulunmak
3. Doğal kaynakları doğrudan işletmek
4. Piyasadaki faiz oranını belirlemek

Girişimci; emek, sermaye ve doğal kaynakları bir araya getirerek üretimi organize eden, bu süreçte kâr elde etmek amacıyla risk üstlenen üretim faktörüdür. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim Faktörleri bölümü)

26. İktisadın (ekonominin) uğraştığı temel problem aşağıdakilerden hangisidir?

1. Kıtlık
2. Bolluk
3. Enflasyon
4. İşsizlik

İnsanların istekleri sınırsız, kaynaklar ise kıt olduğundan tercih yapma zorunluluğu doğar; bu nedenle iktisadın temel problemi kıtlıktır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü)

27. Bir tercih yapıldığında vazgeçilen alternatifler arasından en değerli olanının değerine ne ad verilir?

1. Marjinal fayda
2. Fırsat maliyeti
3. Muhasebe kârı
4. Toplam hasılat

Fırsat maliyeti, bir seçim yapıldığında vazgeçilen alternatifler arasından en değerli (en iyi) olanın değeridir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Temel Kavramlar bölümü)

28. Üretim imkânları eğrisi (ÜİE) temel olarak neyi göstermektedir?

1. Belirli bir kaynak ve teknoloji düzeyinde üretilebilecek iki malın olası maksimum bileşimlerini
2. Bir malın zaman içindeki fiyat değişimini
3. Bir firmanın kâr maksimizasyonu sağladığı üretim düzeyini
4. Piyasada arz ve talebin eşitlendiği denge noktasını

ÜİE, mevcut kaynaklar ve teknoloji tam ve etkin biçimde kullanıldığında üretilebilecek iki malın olası maksimum bileşimlerini gösteren eğridir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim İmkânları Eğrisi bölümü)

29. Üretim imkânları eğrisinin üzerinde yer alan bir nokta neyi ifade eder?

1. Kaynakların atıl bırakıldığını
2. Mevcut kaynak ve teknolojiyle o an ulaşılamayacak bir üretim düzeyini
3. Kaynakların tam istihdam ve etkin biçimde kullanıldığını
4. Ekonomik büyümenin henüz gerçekleşmediğini

ÜİE üzerindeki noktalar, mevcut kaynakların tam ve etkin biçimde kullanıldığı üretim bileşimlerini temsil eder. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim İmkânları Eğrisi bölümü)

30. Üretim imkânları eğrisinin içinde (altında) kalan bir nokta neyi gösterir?

1. Kaynakların tam istihdam ve etkin biçimde kullanıldığını
2. Kaynakların atıl kaldığını veya etkin kullanılmadığını (örneğin işsizlik)
3. Mevcut teknolojiyle ulaşılması imkânsız bir üretim düzeyini
4. Ekonomik büyümenin gerçekleştiğini

ÜİE'nin içinde kalan noktalar, mevcut kaynakların tam kapasiteyle kullanılmadığını, yani atıl kaynak veya işsizliğin bulunduğunu gösterir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim İmkânları Eğrisi bölümü)

31. Üretim imkânları eğrisinin dışında kalan bir üretim bileşiminin mevcut durumda gerçekleştirilememesinin temel nedeni nedir?

1. Malların talebinin yetersiz olması
2. Mevcut kaynak miktarı ve teknoloji düzeyiyle o bileşime ulaşılamaması
3. Fiyatların aşırı yüksek olması
4. Arzın talebe göre esnek olmaması

ÜİE'nin dışındaki noktalar, mevcut kaynak ve teknoloji düzeyiyle o an için üretilmesi imkânsız bileşimleri temsil eder; bu noktalara ancak kaynak artışı veya teknolojik gelişmeyle ulaşılabilir. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim İmkânları Eğrisi bölümü)

32. Üretim imkânları eğrisinin orijine göre içbükey (dışa doğru kavis yapan) bir şekil almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

1. Azalan fırsat maliyeti
2. Artan fırsat maliyeti
3. Sabit (değişmeyen) fırsat maliyeti
4. Sıfır fırsat maliyeti

Üretim faktörleri iki mal üretiminde tam ikame edilebilir olmadığından bir maldan daha fazla üretebilmek için diğerinden vazgeçilen miktar giderek artar; bu artan fırsat maliyeti eğriye orijine içbükey (dışa doğru kavisli) şeklini kazandırır. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim İmkânları Eğrisi bölümü)

33. Üretim imkânları eğrisinin sağa (dışa) doğru kayması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

1. İşsizliğin artmasıyla
2. Ekonomik büyüme ile (kaynak artışı veya teknolojik gelişme)
3. Enflasyon oranının yükselmesiyle
4. Toplam talebin azalmasıyla

ÜİE'nin dışa doğru kayması, üretim kaynaklarının artması veya teknolojik gelişme yoluyla gerçekleşen ekonomik büyümeyi ifade eder. (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Üretim İmkânları Eğrisi bölümü)

34. Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet piyasasının özelliklerinden biri değildir?

1. Çok sayıda alıcı ve satıcının bulunması
2. Piyasada satılan ürünlerin homojen (standart) olması
3. Piyasaya giriş ve çıkışın serbest olması
4. Tek bir satıcının piyasa fiyatını belirlemesi

Tek bir satıcının fiyatı belirlemesi monopol piyasasının özelliğidir; tam rekabette firmalar fiyat kabullenicidir (price taker). (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Tam Rekabet Piyasası bölümü)

35. Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma piyasa fiyatı karşısında nasıl bir konumdadır?

1. Fiyat belirleyicidir (price maker)
2. Fiyat kabullenicidir (price taker)
3. Fiyatı devletle birlikte belirler
4. Fiyatı rakipleriyle anlaşarak belirler

Tam rekabet piyasasında firma sayısı çok fazla olduğundan hiçbir firma piyasa fiyatını etkileyemez ve oluşan fiyatı olduğu gibi kabul eder (price taker). (AÖF/ATA-AÖF İktisada Giriş ders kitabı, Tam Rekabet Piyasası bölümü)