ATA AÖF Deneme Pro

🕌 Temel Dini Bilgiler (İlahiyat Önlisans)

Temel Dini Bilgiler: İnanç, İbadet ve Ahlak Esasları

Din, insanın Yaratıcı ile ilişkisini düzenleyen; inanç, ibadet ve ahlak boyutlarıyla bireyin ve toplumun hayatına anlam kazandıran bir kurumdur. Tarih boyunca her toplumda karşılığı bulunan din, insanın varoluş, ölüm ve sorumluluk gibi temel sorularına cevap arar. İslam, tevhid (Allah'ın birliği) inancı temelinde bu üç alanı bütünsel biçimde kuşatır ve hayatın bütününü kapsayan bir değerler bütünü sunar.

İman esasları (âmentü) altı temele dayanır: Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere (hayır ve şerrin Allah'tan olduğuna) iman. Cibrîl hadisinde tanımlanan bu esaslara göre görevleri belirtilen dört büyük melek Cebrâil (vahiy), Mîkâil (rızık/tabiat), İsrâfil (sûr) ve Azrâil'dir (ruhları almak). Dört büyük ilâhî kitap Tevrat (Hz. Mûsâ), Zebûr (Hz. Dâvûd), İncil (Hz. Îsâ) ve Kur'an-ı Kerim'dir (Hz. Muhammed). Peygamberlerin ortak beş sıfatı sıdk, emânet, tebliğ, fetânet ve ismettir.

İbadet, kulun Allah'a saygı ve bağlılığını gösteren davranışlardır. İslam'ın beş şartı şunlardır:

İbadetlerin geçerliliği için temizlik şarttır: Hanefî mezhebine göre abdestin farzı dört, guslün (boy abdesti) farzı üçtür. Kur'an-ı Kerim 114 sûreden oluşur; ilk sûresi Fâtiha, son sûresi Nâs'tır.

Hz. Muhammed 571 yılında (Fil Yılı) Mekke'de doğdu; 610'da Hira mağarasında ilk vahyi (Alak 96/1-5) aldı. 622'deki Mekke'den Medine'ye hicreti hicrî takvimin başlangıcı kabul edilir. 632'de Medine'de vefat etti. Onun örnekliği (siyer) İslam ahlakının merkezindedir: "Ben ancak güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim" hadisi bu vurgunun özüdür. Doğruluk, adalet, merhamet ve emanete riayet temel ahlaki ilkelerdir.

İslam medeniyeti; matematik, astronomi, tıp ve felsefe alanlarında bilim tarihine önemli katkılar sunmuştur. İslam düşüncesinde inanç konularını ele alan kelâm, farklı fıkıh ekolleri (Hanefî, Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî) ve tasavvuf gibi çeşitli düşünce ekolleri ile mezhepler ortaya çıkmıştır. Bu ekoller, aynı temel esaslar üzerinde fıkhî ve itikadî yorum farklarını yansıtır.

Tüm deneme sınavını ücretsiz çöz

Örnek sorular (35)

1. "Din" kelimesinin Arapça kökenindeki sözlük anlamları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. Ceza ve karşılık
  2. İtaat ve boyun eğme
  3. Örf ve adet
  4. Ticaret ve alışveriş

"Din" kelimesi sözlükte ceza, karşılık, itaat, hüküm ve örf-adet gibi anlamlara gelir; ticaret bu anlamlar arasında yer almaz. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Din" maddesi)

2. İslam düşüncesinde dinin tanımını oluşturan temel unsurlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. İman, ibadet ve ahlak
  2. Hukuk, siyaset ve ekonomi
  3. Sanat, edebiyat ve felsefe
  4. Gelenek, örf ve teknoloji

Dinin tanımı; inanç esasları (iman), bu inancın pratiğe yansıması (ibadet) ve davranış ilkeleri (ahlak) olmak üzere üç temel unsuru kapsar. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

3. Kur'an-ı Kerim'e göre insanın dine yönelik doğal eğilimini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Fıtrat
  2. Şeriat
  3. Sünnet
  4. İcma

Rûm sûresinde belirtildiği üzere insan, Allah'ın kendisine verdiği fıtrat üzere, yani dine yatkın bir yaratılışla var edilmiştir. (Kur'an-ı Kerim, Rûm sûresi 30/30; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Fıtrat" maddesi)

4. Aşağıdakilerden hangisi dinin bireye kazandırdığı işlevlerden biri değildir?

  1. Hayata anlam ve amaç kazandırma
  2. Ölüm ve ötesi konusunda güven ve huzur verme
  3. Ahlaki davranışlar için içsel motivasyon sağlama
  4. Devletin vergi politikalarını belirleme

Din; anlam, huzur ve ahlaki motivasyon sağlamak gibi bireysel işlevlere sahiptir, ancak vergi politikası belirlemek dinin işlevleri arasında yer almaz. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; Atatürk Üniversitesi Açıköğretim, Temel Dini Bilgiler ders kitabı)

5. Bir toplumda bireyler arasında ortak değerler, dayanışma ve aidiyet duygusu oluşturan dinin bu özelliği hangi işlevle açıklanır?

  1. Toplumsal bütünleştirici işlev
  2. Ekonomik üretim işlevi
  3. Askeri caydırıcılık işlevi
  4. Diplomatik temsil işlevi

Din, ortak inanç ve değerler etrafında bireyleri bir araya getirerek toplumsal dayanışmayı ve bütünleşmeyi güçlendiren bir işlev görür. (Atatürk Üniversitesi Açıköğretim, Temel Dini Bilgiler ders kitabı; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

6. İslam inancına göre dinin asıl kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vahiy
  2. Örf ve adetler
  3. Filozofların akıl yürütmesi
  4. Toplumsal sözleşme

İslam inancına göre din, Allah tarafından peygamberlere vahiy yoluyla bildirilmiştir; akıl ve örf dinin kaynağı değil onu anlama araçlarıdır. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

7. Kur'an'da Hz. İbrahim'in şirkten uzak, tevhide dayalı inancını ifade etmek için kullanılan kavram hangisidir?

  1. Hanif
  2. Sabiî
  3. Mecusi
  4. Vesenî

"Hanif" kavramı, Kur'an'da Hz. İbrahim'in hiçbir şirke bulaşmadan Allah'ın birliğine inanan saf tevhid inancını ifade etmek için kullanılır. (Kur'an-ı Kerim, Âl-i İmrân 3/67; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hanif" maddesi)

8. Din ile ahlak arasındaki ilişki bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Din, ahlakı da içine alan kapsamlı bir sistemdir; ahlaki ilkelerin pek çoğu dinî öğretilerle desteklenir
  2. Ahlak, dinin bir alt dalı olmayıp dinle hiçbir ilişkisi yoktur
  3. Din yalnızca ibadetlerden oluşur, ahlaki değerlerle ilgilenmez
  4. Ahlak kuralları yalnızca hukuk sistemleri tarafından belirlenir

İslam'da din; iman ve ibadetlerin yanı sıra ahlakı da kapsayan bütüncül bir sistemdir ve pek çok ahlaki ilke dinî öğretilerle temellendirilir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ahlak" maddesi)

9. Aşağıdakilerden hangisi "semavi (ilahi) din" tanımına uygun bir ifadedir?

  1. Kaynağını vahiyden alan din
  2. Kaynağını insan aklından alan din
  3. Kaynağını örf ve adetlerden alan din
  4. Kaynağını felsefi sistemlerden alan din

Semavi dinler, kaynağını doğrudan Allah'tan alan ve peygamberlere vahiy yoluyla bildirilen dinlerdir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Din" maddesi)

10. İslam dininin temel özelliklerinden biri olan "hatemiyet" kavramı ne anlama gelir?

  1. İslam'ın peygamberler zincirinin sonuncusu ve evrensel son din olması
  2. İslam'ın yalnızca belirli bir kavme özgü olması
  3. İslam'ın zamana göre değişebilecek bir din olması
  4. İslam'ın yalnızca ibadetlerden oluşan bir sistem olması

Hatemiyet, İslam'ın Hz. Muhammed ile birlikte gelen peygamberlik zincirinin son halkası ve tüm insanlığa gönderilmiş evrensel bir din olduğunu ifade eder. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hâtemü'n-Nebiyyîn" maddesi)

11. Bir kişinin "dindarlık sadece ibadetleri eksiksiz yerine getirmekle ölçülür, kalpteki inancın bir önemi yoktur" şeklindeki görüşü, dinin tanımındaki hangi temel bileşeni göz ardı etmiş olur?

  1. İnancı (imanı) kapsayan boyutunu
  2. İbadeti kapsayan boyutunu
  3. Ahlakı kapsayan boyutunu
  4. Toplumsal ilişkileri kapsayan boyutunu

Din; iman, ibadet ve ahlakı birlikte kapsayan bir bütündür. Bu görüş, dinin temelini oluşturan iman boyutunu göz ardı etmektedir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

12. Hz. Muhammed hangi yılda Mekke'de dünyaya gelmiştir?

  1. 571
  2. 610
  3. 622
  4. 632

Hz. Muhammed, Fil Yılı olarak bilinen 571 yılında Mekke'de doğmuştur. (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muhammed" maddesi)

13. Hz. Muhammed'e ilk vahiy nerede ve hangi yılda gelmiştir?

  1. Hira Mağarası'nda, 610 yılında
  2. Sevr Mağarası'nda, 622 yılında
  3. Mescid-i Nebevî'de, 632 yılında
  4. Kâbe'de, 605 yılında

Hz. Muhammed'e ilk vahiy, 610 yılında Mekke yakınındaki Hira Mağarası'nda gelmiştir. (Kur'an-ı Kerim, Alak sûresi 96/1-5; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muhammed" maddesi)

14. Hz. Muhammed'e inen ilk âyetler hangi sûrenin ilk beş âyetidir?

  1. Alak sûresi
  2. Fâtiha sûresi
  3. Bakara sûresi
  4. Nâs sûresi

Hz. Muhammed'e Hira Mağarası'nda inen ilk vahiy, Alak sûresinin ilk beş âyetidir. (Kur'an-ı Kerim, Alak sûresi 96/1-5)

15. Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye göç etmesi olayına ne ad verilir ve bu olay hicrî takvimin başlangıcı olarak hangi yıl kabul edilmiştir?

  1. Hicret, 622
  2. İsra ve Miraç
  3. Bedir Savaşı
  4. Mekke'nin Fethi

Hz. Muhammed'in 622 yılında Mekke'den Medine'ye göçü "hicret" olarak adlandırılır ve hicrî takvimin başlangıcı sayılır. (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hicret" maddesi)

16. Nübüvvetten önce Mekkeliler arasında dürüstlüğü ve güvenilirliğiyle tanınan Hz. Muhammed'e verilen "el-Emin" lakabı, onun öncelikle hangi özelliğini yansıtır?

  1. Doğruluk ve güvenilirlik (sıdk-emanet)
  2. Askeri cesaret ve kahramanlık
  3. Hitabet ve şiir yeteneği
  4. Ticari servet ve zenginlik

"El-Emin" lakabı, Hz. Muhammed'in peygamberlikten önce de sahip olduğu doğruluk ve güvenilirlik özelliklerine işaret eder. (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muhammed" maddesi; siyer kaynakları)

17. Hz. Muhammed'in nübüvvetten önce Mekke'de haksızlığa uğrayanların hakkını korumak amacıyla katıldığı ittifakın adı nedir?

  1. Hilfü'l-Fudûl
  2. Dârünnedve
  3. Medine Vesikası
  4. Akabe Biatı

Hilfü'l-Fudûl, Mekke'de zulme uğrayanların hakkını korumak amacıyla kurulan ve Hz. Muhammed'in de nübüvvetten önce katıldığı erdemliler ittifakıdır. (Siyer kaynakları (İbn Hişâm, es-Sîre); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hilfü'l-Fudûl" maddesi)

18. Hz. Muhammed, Medine'ye hicret ettikten sonra ilk olarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmiştir?

  1. Mescid-i Nebevî'nin inşası ve muhacirlerle ensar arasında kardeşlik tesisi
  2. Kâbe'nin yeniden inşa edilmesi
  3. Bedir Savaşı'nın kazanılması
  4. Veda Haccı'nın ifa edilmesi

Hz. Muhammed, Medine'ye vardığında öncelikle Mescid-i Nebevî'yi inşa etmiş ve muhacirlerle ensar arasında kardeşlik (muâhât) bağı kurmuştur. (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hicret" ve "Medine" maddeleri; siyer kaynakları)

19. Hz. Muhammed'in Medine'de farklı din ve kabilelere mensup toplulukların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, ilk yazılı anayasa niteliğindeki metne ne ad verilir?

  1. Medine Vesikası
  2. Hudeybiye Antlaşması
  3. Veda Hutbesi
  4. Akabe Biatı

Medine Vesikası, Hz. Muhammed'in hicretten sonra Medine'de farklı topluluklar arasındaki ilişkileri düzenlemek üzere hazırlattığı, ilk yazılı anayasa niteliğinde kabul edilen metindir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Medine Vesikası" maddesi)

20. Hz. Muhammed'in vefatından kısa süre önce Arafat'ta verdiği, adalet, eşitlik ve temel insan haklarını vurgulayan konuşmasına ne ad verilir?

  1. Veda Hutbesi
  2. İlk vahiy konuşması
  3. Hicret hutbesi
  4. Mekke'nin fethi konuşması

Hz. Muhammed'in Veda Haccı sırasında Arafat'ta irat ettiği ve temel hak ile eşitlik ilkelerini vurguladığı konuşma "Veda Hutbesi" olarak bilinir. (Siyer kaynakları; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Veda Haccı" maddesi)

21. Hz. Muhammed hangi yılda Medine'de vefat etmiştir?

  1. 632
  2. 622
  3. 610
  4. 570

Hz. Muhammed, 632 yılında Medine'de vefat etmiştir. (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Muhammed" maddesi)

22. "Ben ancak güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim" hadisi, Hz. Muhammed'in örnekliğinde öncelikle hangi boyutu vurgular?

  1. Ahlaki olgunluğun peygamberlik misyonunun merkezinde olduğunu
  2. Askeri stratejilerin önceliğini
  3. Ticari başarının değerini
  4. Şiir ve hitabet sanatının üstünlüğünü

Bu hadis, Hz. Muhammed'in gönderiliş amacının merkezine güzel ahlakı yerleştirdiğini ve örnekliğinin ahlaki boyutunu vurgular. (İmam Mâlik, Muvatta, Hüsnü'l-hulk 8; Ahmed b. Hanbel, Müsned, II, 381)

23. İslam inancında 'âmentü' olarak bilinen iman esasları toplam kaç ana unsurdan oluşur?

  1. Beş
  2. Altı
  3. Yedi
  4. Sekiz

Cibrîl hadisine göre iman; Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere iman etmek olmak üzere altı esastan oluşur. (Cibrîl hadisi (Buhârî, Îmân 37; Müslim, Îmân 1, 5))

24. Aşağıdakilerden hangisi âmentüde yer alan altı iman esasından biri değildir?

  1. Meleklere iman etmek
  2. Kadere iman etmek
  3. Zekâta iman etmek
  4. Kitaplara iman etmek

Zekât vermek İslam'ın beş şartından biri olup bir ibadettir; iman esasları arasında 'zekâta iman' diye bir madde bulunmaz. (Cibrîl hadisi (Buhârî, Îmân 37; Müslim, Îmân 1, 5))

25. Allah'tan aldığı vahyi peygamberlere ulaştırmakla görevlendirilen büyük melek aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mîkâil
  2. Cebrâil
  3. İsrâfil
  4. Azrâil

Vahiy meleği olarak bilinen Cebrâil, Allah'ın mesajlarını peygamberlere ulaştırmakla görevlidir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

26. Dört büyük melek ile görevleri arasındaki aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Azrâil – sûra üflemek
  2. Mîkâil – tabiat olaylarını ve rızıkları düzenlemek
  3. İsrâfil – ruhları almak
  4. Cebrâil – tabiat olaylarını düzenlemek

Mîkâil, yağmur ve rüzgâr gibi tabiat olaylarının düzenlenmesi ve rızıkların dağıtılmasıyla ilişkilendirilen büyük melektir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

27. Dört büyük ilâhî kitaptan Zebûr, hangi peygambere indirilmiştir?

  1. Hz. Mûsâ
  2. Hz. Dâvûd
  3. Hz. Îsâ
  4. Hz. Muhammed

İnanç esaslarına göre Zebûr Hz. Dâvûd'a, Tevrat Hz. Mûsâ'ya, İncil ise Hz. Îsâ'ya indirilmiştir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Kitap' maddesi)

28. Aşağıdaki kitap-peygamber eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. Tevrat – Hz. Mûsâ
  2. İncil – Hz. Îsâ
  3. Zebûr – Hz. Muhammed
  4. Kur'an-ı Kerim – Hz. Muhammed

Zebûr Hz. Dâvûd'a indirilmiştir; Hz. Muhammed'e indirilen kutsal kitap Kur'an-ı Kerim'dir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Kitap' maddesi)

29. Peygamberlerin yalan söylemekten kesinlikle uzak, sözlerinde ve davranışlarında dürüst olmalarını ifade eden sıfat aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sıdk
  2. Fetânet
  3. İsmet
  4. Tebliğ

Sıdk, peygamberlerin her hâlükârda doğru sözlü ve dürüst olmaları anlamına gelen ortak sıfatlarındandır. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

30. Peygamberlerin günah işlemekten korunmuş olmalarını ifade eden sıfat aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Emânet
  2. İsmet
  3. Tebliğ
  4. Fetânet

İsmet sıfatı, peygamberlerin Allah tarafından her türlü günahtan korunmuş olmalarını ifade eder. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; Atatürk Üniversitesi Açıköğretim, İslâm İnanç Esasları ders kitabı)

31. Peygamberlerin ortak sıfatlarından kaç tanesi temel kaynaklarda sayılmaktadır?

  1. Dört
  2. Beş
  3. Altı
  4. Yedi

Peygamberlerin ortak sıfatları sıdk, emânet, tebliğ, fetânet ve ismet olmak üzere beştir. (Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I; Atatürk Üniversitesi Açıköğretim, İslâm İnanç Esasları ders kitabı)

32. Kur'an-ı Kerim toplam kaç sûreden oluşur?

  1. 104
  2. 114
  3. 124
  4. 144

Mushaf düzenine göre Kur'an-ı Kerim, Fâtiha ile başlayıp Nâs ile sona eren 114 sûreden meydana gelir. (Mushaf (Kur'an-ı Kerim); TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Kur'an' maddesi)

33. Hz. Muhammed'e ilk vahiy hangi yılda ve nerede gelmiştir?

  1. 610 yılında Hira mağarasında
  2. 622 yılında Medine'de
  3. 571 yılında Kâbe'de
  4. 632 yılında Mekke'de

İlk vahiy, 610 yılında Mekke yakınındaki Hira mağarasında Alak sûresinin ilk beş âyeti olarak gelmiştir. (Kur'an-ı Kerim, Alak sûresi 96/1-5; TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Muhammed' maddesi)

34. Kadere iman esası çerçevesinde, âmentüde yer alan ifadeye göre hayır ve şer kimden gelir?

  1. Yalnızca insandan
  2. Yalnızca şeytandan
  3. Allah'tan
  4. Tabiat kanunlarından

Kadere iman, hayrın da şerrin de Allah'ın takdiriyle gerçekleştiği inancını kapsar; ancak bu, insanın fiillerindeki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. (Cibrîl hadisi (Buhârî, Îmân 37; Müslim, Îmân 1, 5); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal, C. I)

35. Hadislerde Allah'ın güzel isimleri (Esmâ-i Hüsnâ) kaç olarak sayılır?

  1. 77
  2. 88
  3. 99
  4. 100

Hz. Muhammed'den rivayet edilen bir hadise göre Allah'ın doksan dokuz ismi vardır ve bunları sayanın cennete gireceği bildirilmiştir. (Buhârî, Deavât 68; Müslim, Zikir 5-6)

Ücretsiz başla