⛑️ İş Sağlığı ve Güvenliği Temelleri

1. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre 'tehlike' kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

1. Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali
2. İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli
3. İşyerinde meydana gelen ölümle sonuçlanan her türlü olay
4. Çalışanın işyerinde geçirdiği süre içinde maruz kaldığı fiziksel yorgunluk

Kanun, tehlikeyi zarar veya hasar verme potansiyeli olarak tanımlar; risk ise bu tehlikenin gerçekleşme ihtimalidir, bu ikisi karıştırılmamalıdır. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-ö)

2. 6331 sayılı Kanun'a göre 'risk' kavramı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

1. Çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar verme potansiyeli
2. Zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay
3. Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali
4. İşyerinde uygulanan önleme faaliyetlerinin tamamı

Risk, tehlikenin sonucunda ortaya çıkabilecek kayıp veya zararın gerçekleşme olasılığını ifade eder. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-n)

3. İşyerinde meydana gelen; çalışanı, işyerini ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay, 6331 sayılı Kanun'da hangi kavramla ifade edilir?

1. İş kazası
2. Tehlikeli durum
3. Meslek hastalığı
4. Ramak kala olay

Zarara yol açma potansiyeli taşıdığı hâlde fiilen zarar oluşturmayan olaylar 'ramak kala olay' olarak tanımlanır ve önleyici çalışmalar için önemlidir. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-o)

4. Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin temel düzenleme olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ne zaman kabul edilmiştir?

1. 4 Ekim 2000
2. 20 Haziran 2012
3. 22 Mayıs 2003
4. 1 Ocak 2013

6331 sayılı Kanun 20/6/2012 tarihinde kabul edilmiş ve 30/6/2012 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. (6331 sayılı Kanun (RG 30.06.2012, S. 28339))

5. 6331 sayılı Kanun'a göre işyerleri, yürütülen faaliyetlerin gerçekleştirildiği ortamlar ve kullanılan malzemeler dikkate alınarak tehlike derecelerine göre kaç sınıfa ayrılır?

1. 2
2. 4
3. 3
4. 5

İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç tehlike sınıfına ayrılır. (6331 sayılı Kanun, Madde 9; İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği)

6. 6331 sayılı Kanun'a göre işverenin iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturma yükümlülüğü hangi koşulda doğar?

1. En az 10 çalışanın bulunduğu her işyerinde
2. Yüz ve üzeri çalışanı olan tüm işyerlerinde
3. Elli ve daha fazla çalışanı olan ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde
4. Sadece çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde çalışan sayısından bağımsız olarak

İSG kurulu oluşturma yükümlülüğü, 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde doğar. (6331 sayılı Kanun, Madde 22)

7. 6331 sayılı Kanun'a göre çalışan sayısı 2 ile 50 arasında olan işyerlerinde kaç çalışan temsilcisi görevlendirilir?

1. 3
2. 1
3. 2
4. 4

Çalışan temsilcisi sayısı işyerindeki çalışan sayısına göre kademeli olarak artar; 2-50 arası işyerlerde 1 temsilci görevlendirilir. (6331 sayılı Kanun, Madde 20/1)

8. İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bunların riske dönüşme faktörleriyle birlikte analiz edilip derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılan çalışmaya ne ad verilir?

1. İç tetkik
2. Acil durum planlaması
3. Risk değerlendirmesi
4. Ramak kala analizi

Bu sistematik çalışma, İSG mevzuatında 'risk değerlendirmesi' olarak tanımlanır ve önleyici İSG yönetiminin temelini oluşturur. (İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, Madde 4)

9. 6331 sayılı Kanun'a göre 'iş kazası' aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

1. Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık
2. İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay
3. Çalışanı zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay
4. İşyerinde uygulanan iş sağlığı önlemlerinin bütünü

Kanun, iş kazasını işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve ölüme ya da bedensel/ruhsal zarara yol açan olay olarak tanımlar. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-g)

10. 6331 sayılı Kanun'a göre 'meslek hastalığı' nasıl tanımlanmaktadır?

1. İşyerinde ani olarak meydana gelen ve yaralanmaya yol açan olay
2. Çalışanın işe başlamadan önce sahip olduğu kronik rahatsızlık
3. İşyeri dışında geçirilen trafik kazası sonucu oluşan sağlık sorunu
4. Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık

Meslek hastalığı, iş kazasından farklı olarak ani bir olay değil, mesleki risklere maruziyet sonucu zamanla ortaya çıkan bir sağlık bozulmasıdır. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-l)

11. İşveren, meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür?

1. 5 iş günü
2. 3 iş günü
3. 10 iş günü
4. 15 iş günü

6331 sayılı Kanun'a göre işveren, iş kazalarını kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. (6331 sayılı Kanun, Madde 14/2)

12. İş kazasının sosyal sigorta yönünden tanımı ve sigorta kollarına ilişkin düzenlemeler hangi kanunda yer alır?

1. 4857 sayılı İş Kanunu
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
3. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
4. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun

İş kazasının sigorta yönünden tanımı 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde düzenlenmiştir. (5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Madde 13)

13. Bir çalışanın elinden kayan bir yükün, kimseye çarpmadan ve hasara yol açmadan yere düşmesi olayı İSG açısından nasıl değerlendirilir?

1. İş kazası olarak SGK'ya bildirilmesi zorunludur
2. Ramak kala olay olarak kabul edilir ve incelenmesi önerilir
3. Meslek hastalığı kapsamında değerlendirilir
4. İSG mevzuatı açısından herhangi bir önemi yoktur

Zarara yol açma potansiyeli taşıdığı hâlde fiilen zarara uğratmayan bu tür olaylar ramak kala olay sayılır ve tekrarını önlemek için incelenmesi gerekir. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-o)

14. İş kazalarının, birbirini tetikleyen bir dizi olayın sonucunda meydana geldiğini ve zincirdeki herhangi bir halkanın kırılmasıyla kazanın önlenebileceğini savunan klasik iş güvenliği teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi
2. Herzberg Çift Faktör Teorisi
3. Taylor Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
4. Heinrich'in Domino Teorisi

H. W. Heinrich'in 1931'de ortaya koyduğu Domino Teorisi, kazaların art arda dizilen nedensel faktörler zincirinin sonucu olduğunu ve zincirin kırılmasıyla kazanın önlenebileceğini savunur. (H. W. Heinrich, Industrial Accident Prevention (1931) - klasik İSG literatürü)

15. İşyerinde bir iş kazası meydana geldiğinde işverenin öncelikli yükümlülüklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

1. Kazayı kayıt altına almadan olay yerini derhal eski hâline getirmek
2. Olay yerini, izin verilen değişiklikler dışında muhafaza etmek ve kazayı yetkili mercilere bildirmek
3. Kazaya karışan çalışanı işten çıkarmak
4. Kazayı yalnızca işyeri hekimine bildirip başka mercie bildirmemek

İşveren, iş kazalarını yetkili mercilere bildirmek ve gerekli incelemeler tamamlanana kadar olay yerini korumakla yükümlüdür. (6331 sayılı Kanun, Madde 14)

16. Yıllarca gürültülü ortamda çalışan bir işçide zamanla ortaya çıkan işitme kaybı, İSG mevzuatı açısından nasıl sınıflandırılır?

1. İş kazası
2. Ramak kala olay
3. Meslek hastalığı
4. Trafik kazası

Ani bir olay değil, mesleki riske uzun süreli maruziyet sonucu ortaya çıktığı için bu durum meslek hastalığı kapsamında değerlendirilir. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-l)

17. 6331 sayılı Kanun'da yer alan risklerden korunma ilkelerine göre, toplu korunma tedbirleri ile giderilemeyen risklere karşı en son başvurulacak çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

1. İşyerinin tamamen kapatılması
2. Kişisel koruyucu donanım kullanımı
3. Çalışma sürelerinin kısaltılması
4. Ücretsiz izin uygulaması

İşveren önce risklerden kaçınmayı, ardından toplu korunma tedbirlerini uygular; kişisel koruyucu donanım kullanımı bu hiyerarşide en son başvurulacak tedbirdir. (6331 sayılı Kanun, Madde 5/1)

18. Kişisel koruyucu donanım (KKD) temel olarak aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

1. Çalışanın işe geliş gidişte kullandığı ulaşım aracı
2. Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliğini etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyacak şekilde tasarlanmış ve üretilmiş her türlü alet, araç, gereç ve cihaz
3. İşyerinde üretilen nihai ürünün ambalaj malzemesi
4. İşverenin çalışana sağladığı yemek ve barınma hizmetleri

KKD, çalışanı işten kaynaklanan risklere karşı koruyacak biçimde tasarlanmış her türlü donanım olarak tanımlanır. (Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, tanımlar maddesi)

19. İşyerinde kullanılması gereken kişisel koruyucu donanımların temini konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1. Çalışan, ihtiyaç duyduğu KKD'yi kendi imkânlarıyla temin etmek zorundadır
2. KKD bedeli çalışanın maaşından kesilerek karşılanır
3. KKD temini yalnızca çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde zorunludur
4. İşveren, KKD'yi çalışana ücretsiz olarak sağlamak ve uygun kullanımını denetlemekle yükümlüdür

İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için gerekli KKD'yi ücretsiz sağlamak ve doğru kullanımını denetlemekle yükümlüdür. (6331 sayılı Kanun, Madde 4 ve Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik)

20. İSG risk yönetiminde kabul edilen önleme hiyerarşisine göre aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?

1. Kişisel korunma tedbirleri > toplu korunma tedbirleri > risklerden kaçınma
2. Risklerden kaçınma > toplu korunma tedbirleri > kişisel korunma tedbirleri
3. Toplu korunma tedbirleri > risklerden kaçınma > kişisel korunma tedbirleri
4. Kişisel korunma tedbirleri ile risklerden kaçınma eş öncelikli uygulanır

Önleme hiyerarşisinde önce risklerden kaçınma, mümkün değilse toplu korunma, en son çare olarak da kişisel korunma tedbirleri uygulanır. (6331 sayılı Kanun, Madde 5/1)

21. Gürültü seviyesinin yüksek olduğu bir üretim alanında çalışan bir işçi için öncelikli olarak hangi kişisel koruyucu donanımın sağlanması gerekir?

1. Solunum koruyucu maske
2. Emniyet kemeri
3. Kaynak maskesi
4. Kulak koruyucu (kulaklık/tapa)

Yüksek gürültüye maruz kalan çalışanlarda işitme kaybını önlemek için kulak koruyucu kullanılması gerekir. (Genel İSG uygulaması / risk değerlendirmesine dayalı KKD seçimi)

22. Yüksekte yapılan çalışmalarda düşmeyi önlemek amacıyla öncelikli olarak kullanılması gereken kişisel koruyucu donanım aşağıdakilerden hangisidir?

1. İş eldiveni
2. Paraşüt tipi emniyet kemeri
3. Toz maskesi
4. Kaynak gözlüğü

Yüksekte çalışmada düşme riskine karşı temel koruma, paraşüt tipi emniyet kemeri ve bağlantı ekipmanları ile sağlanır. (Genel İSG uygulaması - yüksekte çalışma risklerine yönelik KKD seçimi)

23. İşverenin kişisel koruyucu donanımlarla ilgili yükümlülüklerinden biri olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. KKD'leri yalnızca denetim ziyaretlerinde çalışanlara dağıtmak
2. KKD kullanımını yalnızca gönüllülük esasına bırakmak
3. Çalışanlara KKD'nin doğru kullanımı konusunda bilgi ve eğitim vermek
4. KKD bakım ve yenileme masraflarını çalışana yansıtmak

İşveren, KKD'nin etkin biçimde kullanılabilmesi için çalışanlara doğru kullanım konusunda bilgi ve eğitim vermekle yükümlüdür. (Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik ve 6331 sayılı Kanun, Madde 4)

24. AB mevzuatına dayanan Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği'ne göre, ölüm veya geri dönüşü olmayan ciddi sağlık sorunlarına karşı koruma sağlayan (örneğin solunum cihazları, düşmeyi önleyici ekipmanlar gibi) donanımlar hangi risk kategorisinde yer alır?

1. Kategori I
2. Kategori II
3. Kategori IV
4. Kategori III

KKD'ler risk düzeyine göre üç kategoriye ayrılır; ölümcül veya geri dönüşsüz ciddi sağlık zararlarına karşı koruma sağlayanlar en yüksek risk düzeyi olan Kategori III'te yer alır. (Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (AB 2016/425 sayılı Tüzük'e uyum))

25. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisinde hangi tarihte kabul edilmiştir?

1. 20 Haziran 2012
2. 30 Haziran 2012
3. 4 Mayıs 2007
4. 22 Mayıs 2003

6331 sayılı Kanun 20/6/2012 tarihinde kabul edilmiş, 30/6/2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30.06.2012, S. 28339))

26. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hangi tarihli ve kaç sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir?

1. 01.01.2013 tarihli, 28512 sayılı Resmî Gazete
2. 30.06.2012 tarihli, 28339 sayılı Resmî Gazete
3. 15.05.2013 tarihli, 28648 sayılı Resmî Gazete
4. 10.06.2003 tarihli, 25134 sayılı Resmî Gazete

6331 sayılı Kanun, 30/6/2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30.06.2012, S. 28339))

27. 6331 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi 'iş kazası' tanımına uygun bir olaydır?

1. Mesleki risklere uzun süreli maruziyet sonucu zamanla ortaya çıkan hastalık
2. İşyerinde meydana gelen ancak hiçbir zarara yol açmayan olay
3. İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen ve çalışanı ölüme sebebiyet veren ya da vücut bütünlüğünü bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olay
4. İşyerinde var olan zarar verme potansiyeli

6331 sayılı Kanunun 3/1-g maddesine göre iş kazası, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olaydır. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-g)

28. 6331 sayılı Kanuna göre 'meslek hastalığı' nasıl tanımlanır?

1. Yalnızca iş kazası sonucunda ortaya çıkan yaralanma
2. Çalışanın işe başlamadan önce sahip olduğu kronik hastalık
3. İşyeri dışında geçirilen herhangi bir hastalık
4. Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık

Kanunun 3/1-l maddesine göre meslek hastalığı, mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalıktır. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-l)

29. 6331 sayılı Kanunda tanımlanan 'ramak kala olay' kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

1. İşyerinde meydana gelen; çalışanı, işyerini ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olayı
2. Çalışanın ölümüyle sonuçlanan iş kazasını
3. İşyerinde uzun süreli maruziyet sonucu ortaya çıkan meslek hastalığını
4. İşyerinde var olan ve dışarıdan gelebilecek zarar verme potansiyelini

Madde 3/1-o'ya göre ramak kala olay, zarara uğratma potansiyeli bulunduğu hâlde fiilen zarara yol açmayan olaydır. (6331 sayılı Kanun, Madde 3/1-o)

30. Bir işyerinde meydana gelen iş kazası, işveren tarafından en geç kaç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmelidir?

1. 2 iş günü
2. 3 iş günü
3. 5 iş günü
4. 10 iş günü

6331 sayılı Kanunun 14/2 maddesine göre işveren, iş kazalarını kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. (6331 sayılı Kanun, Madde 14/2)

31. 6331 sayılı Kanuna göre işyerleri tehlike derecelerine göre kaç tehlike sınıfına ayrılır?

1. 2
2. 4
3. 3
4. 5

İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç tehlike sınıfına ayrılır. (6331 sayılı Kanun, Madde 9; İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği)

32. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre çok tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerinde yapılmış olan risk değerlendirmesi en geç kaç yılda bir yenilenmelidir?

1. 1 yıl
2. 4 yıl
3. 6 yıl
4. 2 yıl

Risk değerlendirmesi çok tehlikeli işyerlerinde en geç 2 yılda, tehlikeli işyerlerinde 4 yılda, az tehlikeli işyerlerinde 6 yılda bir yenilenir. (İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29.12.2012, S. 28512), Madde 12)

33. İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğe göre çok tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerinde görevlendirilecek iş güvenliği uzmanının sahip olması gereken belge sınıfı hangisidir?

1. (A) sınıfı belge gereklidir
2. Yalnızca (C) sınıfı belge yeterlidir
3. En az (B) sınıfı belge yeterlidir
4. Herhangi bir belge sınıfı aranmaz

Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip uzman görevlendirilir. (İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (RG 29.12.2012, S. 28512), Madde 7)

34. Gürültü, titreşim, yetersiz aydınlatma ve aşırı sıcaklık/soğuk gibi etmenler işyerinde hangi risk etmeni grubunda değerlendirilir?

1. Kimyasal risk etmenleri
2. Fiziksel risk etmenleri
3. Biyolojik risk etmenleri
4. Psikososyal risk etmenleri

Gürültü, titreşim, aydınlatma ve termal konfor koşulları işyerindeki fiziksel risk etmenleri arasında sayılır. (İş sağlığı ve güvenliği risk etmenleri sınıflandırması; 6331 sayılı Kanun kapsamındaki uygulama mevzuatı)

35. Tozlar, gazlar, buharlar ve sıvı hâldeki tehlikeli maddeler işyerinde hangi risk etmeni grubuna girer?

1. Fiziksel risk etmenleri
2. Ergonomik risk etmenleri
3. Kimyasal risk etmenleri
4. Biyolojik risk etmenleri

Toz, gaz, buhar ve sıvı kimyasallara maruziyet, işyerindeki kimyasal risk etmenleri kapsamında değerlendirilir. (Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik)